مقدمه
حبوبات مانند نخود و لوبیا از مهمترین منابع پروتئین گیاهی در تغذیه انسان و دام هستند. این محصولات نقش مهمی در امنیت غذایی، بهبود حاصلخیزی خاک و تناوب زراعی ایفا میکنند. افزایش عملکرد این محصولات نه تنها به تناژ برداشت بلکه به افزایش تعداد غلافها و کیفیت دانهها وابسته است. تعداد غلاف، تعداد دانه در هر غلاف و وزن هزار دانه، سه عامل اصلی تعیینکننده عملکرد نهایی حبوبات هستند.
مدیریت صحیح تغذیه و استفاده از کودهای اصولی میتواند به طور چشمگیری راندمان تولید را بالا ببرد. تغذیه نادرست یا نامتوازن، حتی در شرایط آبوهوایی مناسب، میتواند باعث ریزش گل، کاهش غلافبندی و افت کیفیت دانه شود. همانطور که در مقاله «برنامه غذایی کامل سیبزمینی» اشاره شد، تغذیه مرحلهای و علمی کلید موفقیت در محصولات ریشهای است؛ این اصل در حبوبات نیز کاملاً کاربرد دارد و باید متناسب با مراحل رشد گیاه اجرا شود.
۱. مرحله کاشت و استقرار نشا
- استفاده از HUME SEEP (هیومیک اسید) و ORGO SEEP (کود آلی مایع) برای اصلاح خاک و افزایش فعالیت میکروارگانیسمها. این محصولات با بهبود ساختمان خاک، افزایش تخلخل و تقویت جمعیت میکروبی، شرایط مناسبی برای رشد ریشه فراهم میکنند.
- این ترکیبات باعث افزایش قدرت جوانهزنی و استقرار نشا میشوند. ریشه قوی در ابتدای فصل رشد، پایه اصلی جذب بهتر آب و عناصر غذایی در مراحل بعدی است و نقش مهمی در مقاومت گیاه در برابر تنشها دارد.
- مشابه مقاله «کوددهی پیاز»، اصلاح خاک قبل از شروع رشد، پایه موفقیت در مراحل بعدی است. هرچه استقرار اولیه بهتر باشد، یکنواختی مزرعه و پتانسیل عملکرد نهایی افزایش مییابد.
۲. مرحله رشد رویشی (برگدهی و ساقهدهی)
- NPK 19-6-6 + TE + MgO + Amino: کود ازت بالا برای افزایش سبزینگی و رشد سریع ساقهها. نیتروژن در این مرحله نقش کلیدی در توسعه سطح برگ و افزایش ظرفیت فتوسنتز دارد.
- GOLD AMIN: مکمل آمینواسیدی برای افزایش فتوسنتز و کاهش اثرات تنشهای محیطی. آمینواسیدها با کاهش مصرف انرژی گیاه، رشد رویشی را تسریع کرده و گیاه را برای ورود به مرحله زایشی آماده میکنند.
- مشابه مقاله «راهنمای جامع کوددهی غلات»، تأمین نیتروژن کافی در این مرحله کلید افزایش عملکرد است. کمبود ازت در این مرحله میتواند باعث ضعف بوته و کاهش تعداد گل و غلاف در مراحل بعدی شود.
۳. مرحله گلدهی و تشکیل غلاف
- NPK 20-20-20 + TE + Amino: کود موازنه برای تأمین همزمان نیتروژن، فسفر و پتاسیم. این تعادل غذایی از ریزش گل جلوگیری کرده و تشکیل غلاف را تقویت میکند.
- AMIN ALGA (جلبک دریایی + آمینواسید): افزایش گلدهی، تشکیل غلاف و مقاومت به تنشها. ترکیبات هورمونی طبیعی موجود در جلبک دریایی باعث تحریک گلدهی و افزایش تعداد غلاف میشوند.
- مشابه مقاله «برنامه تغذیه برنج»، مدیریت تغذیه در مرحله گلدهی نقش کلیدی در افزایش تعداد غلافها دارد. هرگونه تنش تغذیهای در این مرحله مستقیماً باعث کاهش عملکرد نهایی خواهد شد.
۴. مرحله پر شدن دانه و افزایش عملکرد
- NPK 12-12-36 + TE + Amino یا NPK 15-5-30 + TE + Amino: کود پتاس بالا برای افزایش وزن دانه و بهبود کیفیت محصول. پتاسیم نقش اساسی در انتقال مواد فتوسنتزی به دانهها دارد.
- SEEP S (تأمین پتاسیم و گوگرد): افزایش مقاومت گیاه و بهبود کیفیت دانه. گوگرد علاوه بر نقش تغذیهای، در افزایش پروتئین دانه نیز مؤثر است.
- SILI K SEEP (سیلیکات پتاسیم): افزایش مقاومت به بیماریها و بهبود خاصیت انبارداری. سیلیسیم باعث استحکام بافتها و کاهش خسارتهای پس از برداشت میشود.
- مشابه مقاله «کوددهی چغندرقند»، مصرف پتاسیم در این مرحله کیفیت نهایی محصول را تضمین میکند و تأثیر مستقیمی بر وزن و یکنواختی دانهها دارد.
۵. مرحله برداشت
- PK SEEP (فسفیـت پتاسیم): افزایش مقاومت گیاه به بیماریها و بهبود کیفیت دانه. این محصول با تقویت سیستم دفاعی گیاه، از بروز بیماریهای انتهایی جلوگیری میکند.
- مشابه مقاله «تغذیه کامل ذرت»، مدیریت پایانی تغذیه نقش مهمی در کیفیت برداشت دارد. تغذیه صحیح در این مرحله باعث افزایش بازارپسندی و ماندگاری محصول میشود.
نکات پایانی
برنامه تغذیه حبوبات شامل مصرف مرحلهای کودهای ازت بالا، کودهای موازنه، پتاس بالا و مکملهای آلی است. اجرای صحیح این برنامه باعث افزایش تعداد غلاف، وزن دانه و کیفیت نهایی محصول میشود. استفاده از محصولات برند حیات سبز سبحان مانند NPKهای تخصصی، GOLD AMIN، SEEP S، SILI K SEEP، PK SEEP، HUME SEEP و ORGO SEEP، بهترین راهکار برای افزایش عملکرد و تعداد غلافها در نخود و لوبیا است.
برند حیات سبز سبحان با شعار «رمز بیمرز رویش» همراه همیشگی کشاورزان است تا با دانش روز و محصولات ایمن، کشاورزی ایران را به سمت پایداری و بهرهوری بیشتر هدایت کند.