مقدمه
برنج به عنوان یکی از محصولات استراتژیک ایران، نقشی حیاتی در امنیت غذایی دارد و سهم بزرگی از الگوی مصرف خانوارهای ایرانی را تشکیل میدهد. افزایش راندمان در شالیزارها نیازمند مدیریت دقیق تغذیه و استفاده از کودهای اصولی است؛ زیرا کوچکترین عدم تعادل غذایی میتواند منجر به کاهش پنجهزنی، افت تعداد خوشه و کاهش وزن دانه شود. همانطور که در مقاله «راهنمای جامع کوددهی غلات (گندم و جو)» اشاره شد، تأمین مرحلهای عناصر غذایی در زمانهای حساس رشد، کلید افزایش عملکرد است؛ این اصل در برنج نیز کاملاً صادق است. برنامه تغذیه موفق در شالیزار باید همزمان به رشد رویشی، تشکیل خوشه و پر شدن دانه توجه داشته باشد.
۱. مرحله نشاکاری و استقرار گیاه
- استفاده از HUME SEEP (هیومیک اسید) و ORGO SEEP (کود آلی مایع) برای اصلاح خاک و افزایش فعالیت میکروارگانیسمها. این ترکیبات با بهبود بافت خاک شالیزار و افزایش جذب عناصر غذایی، شرایط ایدهآلی برای استقرار نشا فراهم میکنند.
- این ترکیبات باعث افزایش قدرت ریشهزایی و استقرار نشا میشوند. ریشه قوی در این مرحله، تحمل گیاه را نسبت به تنشهای ناشی از جابجایی نشا و شرایط غرقابی افزایش میدهد.
- اصلاح خاک قبل از شروع رشد، پایه موفقیت در مراحل بعدی است و یکنواختی رشد بوتهها را تضمین میکند.
۲. مرحله رشد رویشی (پنجهزنی)
- NPK 19-6-6 + TE + MgO + Amino: کود ازت بالا برای افزایش پنجهزنی، رشد سریع برگها و افزایش تعداد پنجههای بارور در این مرحله، مستقیماً با افزایش عملکرد نهایی ارتباط دارد.
- GOLD AMIN: مکمل آمینواسیدی برای افزایش فتوسنتز و کاهش اثرات تنشهای محیطی. آمینواسیدها موجب افزایش کارایی مصرف نیتروژن و بهبود رشد رویشی میشوند.
- تأمین نیتروژن کافی در این مرحله کلید افزایش عملکرد است، اما باید از مصرف بیش از حد آن برای جلوگیری از ورس و کاهش کیفیت محصول اجتناب شود.
۳. مرحله ساقهدهی و خوشهدهی
- NPK 20-20-20 + TE + Amino: کود موازنه برای تأمین همزمان نیتروژن، فسفر و پتاسیم. این تعادل غذایی باعث افزایش تعداد خوشهها و بهبود ساختار آنها میشود.
- AMIN ALGA (جلبک دریایی + آمینواسید): افزایش گلدهی، تشکیل خوشه و مقاومت به تنشها. ترکیبات محرک رشد موجود در جلبک دریایی، توان زایشی گیاه را تقویت میکنند.
- مدیریت تغذیه در مرحله گلدهی نقش کلیدی در افزایش تعداد خوشهها دارد و هرگونه کمبود غذایی میتواند باعث پوکی خوشه شود.
۴. مرحله پر شدن دانه و رسیدگی
- NPK 12-12-36 + TE + Amino یا NPK 15-5-30 + TE + Amino: کود پتاس بالا برای افزایش وزن هزار دانه و بهبود کیفیت برنج. پتاسیم انتقال مواد فتوسنتزی به دانه را تسهیل کرده و موجب افزایش وزن و یکنواختی دانهها میشود.
- SEEP S (تأمین پتاسیم و گوگرد): افزایش مقاومت گیاه و بهبود کیفیت دانه. گوگرد در افزایش کیفیت پروتئین و بهبود عطر و طعم برنج نقش مهمی دارد.
- مصرف پتاسیم در این مرحله کیفیت نهایی محصول را تضمین میکند و نقش تعیینکنندهای در بازارپسندی محصول دارد.
۵. مرحله برداشت و پس از برداشت
- SILI K SEEP (سیلیکات پتاسیم): افزایش مقاومت به بیماریها و بهبود خاصیت انبارداری. این ترکیب با تقویت دیواره سلولی، ماندگاری دانهها را افزایش میدهد.
- PK SEEP (فسفیـت پتاسیم): افزایش مقاومت گیاه به بیماریها و بهبود رنگ و کیفیت دانه.
- استفاده از این کود در انتهای فصل، سلامت محصول را تا زمان برداشت حفظ میکند.
- مدیریت پایانی تغذیه نقش مهمی در کیفیت برداشت دارد و از افت عملکرد واقعی جلوگیری میکند.
سخن پایانی
برنامه تغذیه برنج شامل مصرف مرحلهای کودهای ازت بالا، کودهای موازنه، پتاس بالا و مکملهای آلی است. استفاده از محصولات برند حیات سبز سبحان مانند NPKهای تخصصی، GOLD AMIN، SEEP S، SILI K SEEP، PK SEEP، HUME SEEP و ORGO SEEP، بهترین راهکار برای افزایش راندمان و کیفیت برنج در شالیزارهاست. برند حیات سبز سبحان با شعار «رمز بیمرز رویش» همراه همیشگی کشاورزان است تا با دانش روز و محصولات ایمن، کشاورزی ایران را به سمت پایداری و بهرهوری بیشتر هدایت کند.
برنج 
شوری پذیری 
غرق آبی 
قطره ای فضای باز 
گرانول معمولی 
گلخانه 
محلول پاشی 
نهالستان و نشا 
هیدروپونیک 
