مقدمه
چغندرقند یکی از محصولات استراتژیک در صنعت غذایی و قند کشور است. این محصول نقش کلیدی در تأمین مواد اولیه صنایع قند و شکر دارد و سودآوری آن بهطور مستقیم به کیفیت ریشه وابسته است. کیفیت این محصول نه تنها به عملکرد کمی بلکه به عیار قند در ریشه وابسته است. هرچه درصد قند ذخیرهشده در ریشه بالاتر باشد، ارزش اقتصادی محصول افزایش مییابد.
مدیریت صحیح تغذیه و استفاده از کودهای اصولی میتواند به طور چشمگیری عیار قند را افزایش دهد. تغذیه نامتوازن، بهویژه مصرف بیش از حد نیتروژن در مراحل پایانی، میتواند باعث کاهش عیار قند و افت کیفیت محصول شود. همانطور که در مقاله «برنامه غذایی کامل سیبزمینی» اشاره شد، تغذیه مرحلهای و علمی کلید موفقیت در محصولات ریشهای است؛ این اصل در چغندرقند نیز کاملاً صادق بوده و باید متناسب با مراحل رشد گیاه اجرا شود.
۱. مرحله رشد اولیه (جوانهزنی و استقرار)
- استفاده از HUME SEEP (هیومیک اسید) و ORGO SEEP (کود آلی مایع) برای اصلاح خاک و افزایش فعالیت میکروارگانیسمها. این محصولات با بهبود ساختمان خاک، افزایش تخلخل و افزایش ظرفیت نگهداری آب، شرایط مناسبی برای استقرار اولیه گیاه فراهم میکنند.
- این ترکیبات باعث افزایش قدرت ریشهزایی و استقرار گیاه میشوند. ریشه قوی در ابتدای فصل رشد، پایه جذب بهتر عناصر غذایی در مراحل بعدی و افزایش توان گیاه در تحمل تنشهای محیطی است.
- مشابه مقاله «کوددهی پیاز»، اصلاح خاک قبل از شروع رشد، پایه موفقیت در مراحل بعدی است. هرچه استقرار اولیه بهتر باشد، یکنواختی مزرعه و پتانسیل عملکرد نهایی افزایش مییابد.
۲. مرحله رشد رویشی (برگدهی)
- NPK 19-6-6 + TE + MgO + Amino: کود ازت بالا برای افزایش سبزینگی و رشد سریع برگها. توسعه سطح برگ در این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا برگها منبع اصلی تولید مواد فتوسنتزی هستند.
- GOLD AMIN: مکمل آمینواسیدی برای افزایش فتوسنتز و کاهش اثرات تنشهای محیطی. آمینواسیدها با کاهش مصرف انرژی گیاه، رشد رویشی را تقویت کرده و گیاه را برای ورود به مرحله تشکیل ریشه آماده میکنند.
- مشابه مقاله «راهنمای جامع کوددهی غلات»، تأمین نیتروژن کافی در این مرحله کلید افزایش عملکرد است. با این حال، مصرف نیتروژن باید کنترلشده و متعادل باشد تا در مراحل بعدی باعث کاهش عیار قند نشود.
۳. مرحله تشکیل ریشه و ذخیرهسازی قند
- NPK 20-20-20 + TE + Amino: کود موازنه برای تأمین همزمان نیتروژن، فسفر و پتاسیم. این تعادل غذایی باعث رشد یکنواخت ریشه و افزایش ظرفیت ذخیره قند میشود.
- AMIN ALGA (جلبک دریایی + آمینواسید): افزایش مقاومت به تنشها و بهبود کیفیت ریشه. ترکیبات طبیعی موجود در جلبک دریایی باعث تحریک رشد ریشه و افزایش کارایی فتوسنتز میشوند.
- مشابه مقاله «برنامه تغذیه برنج»، مدیریت تغذیه در مرحله تشکیل اندام ذخیرهای نقش کلیدی در افزایش راندمان دارد. هرگونه تنش تغذیهای در این مرحله میتواند مستقیماً بر اندازه ریشه و میزان ذخیره قند اثر منفی بگذارد.
۴. مرحله افزایش عیار قند
- NPK 12-12-36 + TE + Amino یا NPK 15-5-30 + TE + Amino: کود پتاس بالا برای افزایش ذخیره قند در ریشه. پتاسیم نقش اساسی در انتقال مواد فتوسنتزی از برگ به ریشه دارد و عامل اصلی افزایش عیار قند محسوب میشود.
- SEEP S (تأمین پتاسیم و گوگرد): افزایش مقاومت گیاه و بهبود کیفیت قند. گوگرد در بهبود متابولیسم گیاه و افزایش کیفیت قند نقش مهمی ایفا میکند.
- SILI K SEEP (سیلیکات پتاسیم): افزایش مقاومت به بیماریها و بهبود خاصیت انبارداری. سیلیسیم با تقویت دیواره سلولی، سلامت ریشه و ماندگاری محصول را افزایش میدهد.
- مشابه مقاله «برنامه غذایی هندوانه و خربزه»، مصرف پتاسیم در این مرحله کیفیت نهایی محصول را تضمین میکند و تأثیر مستقیمی بر عیار قند دارد.
۵. مرحله برداشت
- PK SEEP (فسفیـت پتاسیم): افزایش مقاومت گیاه به بیماریها و بهبود رنگ و کیفیت ریشه. این محصول با تقویت سیستم دفاعی گیاه، از بروز بیماریهای انتهایی جلوگیری میکند.
- مشابه مقاله «برنامه غذایی حبوبات»، مدیریت پایانی تغذیه نقش مهمی در کیفیت برداشت دارد. تغذیه صحیح در این مرحله باعث افزایش بازارپسندی و کاهش افت کیفیت پس از برداشت میشود.
سخن پایانی
برنامه تغذیه چغندرقند شامل مصرف مرحلهای کودهای ازت بالا، کودهای موازنه، پتاس بالا و مکملهای آلی است. استفاده از محصولات برند حیات سبز سبحان مانند NPKهای تخصصی، GOLD AMIN، SEEP S، SILI K SEEP، PK SEEP، HUME SEEP و ORGO SEEP، بهترین راهکار برای افزایش عملکرد و عیار قند در ریشه است. برند حیات سبز سبحان با شعار «رمز بیمرز رویش» همراه همیشگی کشاورزان است تا با دانش روز و محصولات ایمن، کشاورزی ایران را به سمت پایداری و بهرهوری بیشتر هدایت کند.